علم و فن اندازه گیری، یکی از ارکان اساسی تمدن کنونی بشر است،  به طوری که هر یک از پیشرفتهای علمی، صنعتی و پژوهشی بشر در تمام اعصار به نوعی به قابلیت و توانایی او در امر اندازه گیری مربوط می شود. اندازه گیری یا تعیین اندازه ی یک کمیت، یعنی نمایاندن آن کمیت به وسیله عددی که نشان می دهد چند بار یک واحد معین و معلوم به نام یکا، در کمیت مورد اندازه گیری تکرار شده است.

جریان سیال با دو مفهوم جریان حجمی و جریان جرمی اندازه‌گیری، محاسبه و بیان می‌شود. حجم سیال انتقال یافته در واحد زمان، جریان حجمی نامیده می‌شود. بدیهی است مقدار جرم سیال انتقال یافته در واحد زمان نیز جریان جرمی نامیده می‌شود. اندازه‌گیری جریان سیالات، با توجه به کاربرد به دو منظور و در دو حالت کلی انجام می‌شود:

اندازه‌گیری جریان سیالات داخل لوله‌های بسته ( شامل 70% از کل اندازه‌گیری‌های جریان) :

  • 65% مایعات
  • 35% گازها و سیالات دوفاز

اندازه‌گیری جریان کانال‌ها و لوله‌های باز ( شامل 30 درصد اندازه‌گیری‌های جریان):

  • 95% مایعات
  • 5% مایعات دوغابی و جامدات

روش‌های اندازه‌گیری جریان سیالات داخل لوله: اندازه‌گیری جریان سیال داخل لوله خود به دو دسته کلی تقسیم‌بندی می‌شود:

  • روش‌های حجمی (Volumetric)
    • روش‌های مستقیم
    • روش‌های غیر مستقیم
  • روش‌های جرمی (Mass)
    • روش‌های مستقیم
    • روش‌های غیر مستقیم

روش‌های اندازه‌گیری حجمی: روش‌های اندازه‌گیری حجمی جریان سیالات خود به دو دسته مستقیم و غیر مستقیم تقسیم میشود که ذیلا گروه‌های هر کدام نیز قید شده است:

روش‌های اندازه‌گیری جرمی: روش‌های اندازه‌گیری جرمی جریان سیالات خود به دو دسته مستقیم و غیر مستقیم تقسیم می‌شود که ذیلا زیرگروه‌های هر کدام نیز قید شده است:

اندازه‌گیری جریان سیال در کانال‌ها و لوله‌های باز: اندازه‌گیری جریان سیالات داخل کانال‌ها و لوله‌های باز شامل دو گروه زیر می‌‌شود:

  • اندازه‌گیری جریان آب در کانال‌ها، قنات‌ها و ….
  • اندازه‌گیری جریان رودبندها و سر ریز سدها

در واحدهای فرآیندی کیفیت نیز اندازه گیری می شوند. تعدادی از دستگاه های با قابلیت اندازه گیری کیفیت عبارتند از:

  • Gas Chromatograph
  • PH Meter
  • O2 Meter
  • Cl2 Meter
  • Conductivity Meter
  • Viscosity Meter
  • Dew Point Meter (Moisture Meter)ی

برگرفته از کتاب اصول اندازه گیری جریان سیالات (مولف:  محمد حسن موحدی)